Nhà thờ họ Trần Dưới làng La Hà hay còn gọi là Nhà thờ họ Trần Đại Tôn làng La Hà thuộc thôn La Hà Tây, xã Quảng Văn, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình. Trước cách mạng tháng Tám năm 1945, làng La Hà thuộc tổng Thuận Thị, phủ Quảng Trạch. Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, Phủ Quảng Trạch được đổi huyện Quảng Trạch, tổng Thuận Thị được chia thành 8 xã, làng La Hà thuộc xã Ninh Trạch. La Hà xưa, xã Quảng Văn ngày nay là vùng đất có lịch sử hình thành khá lâu đời. Hiện nay còn lại năm họ lớn: Mai, Phạm, Trần Dưới, Trần Côi và họ Tạ.

    Theo gia phả dòng họ Trần Dưới làng La Hà, thủy tổ dòng họ Trần Dưới là Trần Hữu Lễ, người huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Vào thời nhà Lê Sơ, niên hiệu Hồng Đức (1470 - 1497), ngài đã cùng ông Tổ của các dòng họ: Mai, Phạm, Trần Dưới và họ Tạ… cùng đến vùng đất này khẩn hoang, lập ra làng La Hà. Họ Trần Dưới, làng La Hà không chỉ là một trong những dòng họ có công khai khẩn, lập nên làng La Hà xưa, xã Quảng Văn ngày nay mà còn là dòng họ có truyền thống hiếu học với khá nhiều người học giỏi, thi cử đỗ đạt cao, được giao giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình cũng như ở các địa phương; có nhiều công lao, đóng góp cho quê hương, đất nước.
 Người đầu tiên phải kể đến trong việc học hành đỗ đạt và thành danh của dòng họ Trần Dưới làng La Hà chính là Tiến sĩ Trần Văn Chuẩn . Ngoài Tiến sĩ Trần Văn Chuẩn có nhiều đóng góp cho đất nước, họ Trần Dưới làng La Hà còn có nhiều người đỗ đạt cao có nhiều cống hiến cho dòng họ, cho làng La Hà. Các thế hệ của dòng họ Trần Dưới đã cùng nhau nỗ lực vượt qua khó khăn, chăm chỉ dùi mài kinh sử, góp phần đưa La Hà trở thành làng khoa bảng nổi tiếng, xứng danh là một trong những làng văn vật của Quảng Bình “Sơn - Hà - Cảnh - Thổ - Văn - Võ - Cổ - Kim”.

    Với những sự kiện lịch sử tiêu biểu của dòng họ Trần Dưới gắn với sự hình thành của mảnh đất cồn nổi La Hà, ngày 09/9/2024, UBND tỉnh Quảng Bình đã ra Quyết định số 2567/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh đối với nhà thờ họ Trần Dưới.

    Tại buổi lễ, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Quảng Bình đã trao bằng xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hoá cấp tỉnh Nhà thờ họ Trần Dưới làng La Hà. Đây sẽ là cơ sở để chính quyền, người dân địa phương và con cháu dòng họ tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá, lịch sử của di tích.

   Sau buổi lễ, con cháu dòng họ Trần Dưới, làng La Hà vui mừng, phấn khởi rước Bằng xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hoá cấp tỉnh về tại nhà thờ họ và làm Lễ dâng hương báo cáo với các vị tiên tổ.
 

Tác giả bài viết: Hồng Sâm - Hải Long

Nguồn: https://badontv.vn/van-hoa-xa-hoi/nha-tho-ho-tran-duoi-lang-la-ha-xa-quang-van-don-nhan-bang-di-tich-lich-su-cap-tinh-6023.html